Bài học đáng giá về lời xin lỗi của người cha nghiêm khắc

121

Bố của Daniel là một người đàn ông vô cùng nghiêm khắc, khác với mẹ cậu, bà luôn ôn hòa, dịu dàng và nền nã khi dạy dỗ Daniel. Và ông đã dạy cho cậu biết được “xin lỗi” luôn là câu nói đáng giá nhất trên đời.

Daniel luôn cho rằng những ông bố đều luôn cứng rắn và nghiêm khắc đối với con trai của mình. Bố của cậu luôn đặt ra những nguyên tắc bắt buộc cậu phải nghe theo, như là không được la hét ở nơi đông người, đúng 9 giờ tối phải tắt đèn và lên giường đi ngủ, sau mọi bữa ăn đều phải biết phụ giúp bố mẹ dọn dẹp chén đĩa.

Daniel luôn làm theo những lời mà bố mình dạy dỗ và chưa một lần cãi lại lời ông. Vì mẹ đã từng nói với cậu rằng, bố nghiêm khắc như vậy là muốn rèn luyện cậu trở thành một người đàn ông tốt.

Đến giai đoạn khi Daniel trưởng thành, cậu thường hay đi sớm về khuya, tụ tập cùng bạn bè và dành ít thời gian cho gia đình hơn. Bố của Daniel tỏ rõ và không hài lòng trên mặt. Có một ngày, ông đã yêu cầu Daniel hủy bỏ toàn bộ cuộc hẹn vào buổi tối và phải ở nhà ăn tối cùng bố mẹ. Đối với con trai, tuổi trưởng thành chính là tuổi nổi loạn của họ nên Daniel đã không nghe theo lời bố. Đêm hôm đó, cậu đã đi chơi đến tận tối khuya mới về nhà.

Bố của Daniel đã ngồi trên ghế sô pha và chờ đợi cậu rất lâu.

Khi nhìn thấy bố, bỗng nhiên một cảm giác có lỗi khiến Daniel lúng túng và bối rối vô cùng. Cậu cất giày vào tủ, sau đó chậm chạp bước đến chỗ của bố và lí nhí tiếng xin lỗi.

“Con xin lỗi bố…”

“Với lý do gì”, vẻ mệt mỏi hiện rõ trên đôi mắt của bố Daniel.

“Vì đã không nghe lời bố ạ”.

Bố cậu không trả lời, ông chỉ đứng dậy, vỗ nhẹ vào vai con trai rồi trở về phòng ngủ của mình.

Sau đêm hôm đó, Daniel nhận ra được lỗi sai của mình nên cậu đã tìm cách kiềm chế ham muốn đi chơi, ăn nhậu, đàn đúm cùng bạn bè hằng đêm.

Thi thoảng, bố của Daniel trở nên rất vô lý và điều này khiến cậu cảm thấy vô cùng bực bội. Như rõ ràng là cậu không làm gì sai nhưng ông cứ khăng khăng bảo rằng cậu sai và yêu cầu cậu phải xin lỗi. Nhưng đã chẳng bao giờ Daniel chịu xin lỗi bố trong những chuyện mà cậu cảm thấy mình không hề làm sai.

Thời gian trôi đi, Daniel tốt nghiệp đại học, đi làm, và thoáng chốc cũng đã đến lúc cậu kế hôn.

Khi quyết định sẽ kết hôn, người đầu tiên mà Daniel thông báo chính là bố mình.

“Bố, con muốn kết hôn vào cuối năm nay”.

Bố của Daniel trầm ngâm một lúc lâu, rồi ông trả lời:

“Con hãy nói xin lỗi đi”.

Daniel tỏ ra vô cùng bất ngờ và hỏi lại: “Tại sao ạ?”

“Con hãy nói xin lỗi đi”, bố của cậu lặp lại câu nói đó một lần nữa.

“Nhưng vì chuyện gì cơ chứ? Con đã làm sai trong chuyện gì?”

“Trước hết con hãy nói lời xin lỗi đi đã”.

“Nhưng con đã làm gì?”

“Con cứ xin lỗi đi”, vẻ mặt của bố Daniel có vẻ vô cùng cương quyết.

Daniel thực sự bực bội khi không hiểu được rốt cuộc là bố mình đang bị gì.

“Nhưng con cần một lý do để làm thế!”

“Thì con hãy cứ xin lỗi đi”.

Cảm thấy chuyện này sẽ không đi đến đâu, Daniel thở dài, rồi lí nhí nói:

“Dạ vâng, bố, con xin lỗi”.

Ngay sau câu nói đó của con trai, ông mỉm cười thỏa mãn. Bố của Daniel vỗ vỗ lên lưng cậu rồi nói:

“Con đã trưởng thành rồi, Daniel à. Giờ thì con đã sẵn sàng rồi, đợt tập huấn dài hạn mà bố dành cho con cuối cùng đã kết thúc thành công rồi”.

Daniel trố mắt ra vì không hiểu bố mình đang nói gì.

Ông mỉm cười, nhìn con trai mình rồi giải thích:

“Khi con học được cách nói lời xin lỗi chẳng với bất kỳ lý do gì, nghĩa là con đã trưởng thành, và đã trở thành một người đàn ông đủ tốt để có thể kết hôn rồi. Con cũng đã xứng đáng để trở thành một người chồng, một trụ cột trong cuộc đời cô gái của riêng mình.”.

Trong đầu Daniel vỡ ra một nhẽ gì đó. Cậu chợt nhận ra rằng bấy lâu nay bố luôn yêu cầu cậu phải xin lỗi, thì ra là để quan sát xem liệu cậu đã khôn lớn thực sự hay chưa. Bài học lớn nhất mà bố đã dạy cho cậu chính là bài học nói lời xin lỗi chẳng cần với lý do gì cả.

Lời xin lỗi có ý nghĩa rất quan trọng trong cuộc sống, một cuộc cãi vã dù lớn đến đâu, chỉ khi một người chịu lên tiếng xin lỗi trước thì mọi chuyện sẽ lại trở về như cũ. Chúng ta không phải nói lời xin lỗi chỉ khi mình sai, vì lời xin lỗi có quyền năng xoa dịu tất cả mọi thứ, nếu bạn thực sự muốn sống bình yên. Đừng ngại khi phải nói lời xin lỗi khi chẳng có lý do gì. Đôi khi, chúng ta trưởng thành và trở nên tốt đẹp hơn chỉ nhờ việc biết nói lời xin lỗi.

—————

Cám Ơn Và Xin Lỗi

Cám ơn và xin lỗi là một biểu hiện văn hóa, là thái độ văn minh, lịch sự trong quan hệ xã hội. Lời cám ơn và xin lỗi khi được nói một cách chân thành, chẳng những phản ảnh phẩm chất văn hóa mà còn làm cho mọi người xích lại gần nhau hơn.

Lời cám ơn hay lời xin lỗi không chỉ đem niềm vui tới người nhận, chúng còn giải tỏa những khúc mắc, làm dịu đi những cơn nóng giận, và con người cũng nhờ đó mà sống vị tha hơn.
Trước đây, việc nói lời cám ơn hay xin lỗi nhau là chuyện bình thường, cám ơn và xin lỗi trở thành một trong các chuẩn mực để đánh giá tư cách của một người. Tiếc rằng những năm gần đây, lời cám ơn và xin lỗi như có xu hướng giảm xuống trong giao tiếp xã hội.

Có người cho rằng, nguyên nhân của tình trạng này là do sự lỏng lẻo của chuẩn mực ứng xử, cũng có người cho rằng, đời sống công nghiệp hóa làm con người thay đổi, hay do bản tính của con người không quen với hai từ cám ơn và xin lỗi,…


Cuộc sống công nghiệp hiện tại đã làm con người ta thay đổi quá nhiều, và trong bản tính của mỗi người, không phải lúc nào cũng biết đến hai từ cám ơn và xin lỗi. Nhưng có bao giờ ai đặt ra câu hỏi: cuộc sống Phương Tây còn nhanh gấp bội chúng ta, tại sao họ vẫn có thể nói được những điều ấy và chả lẽ họ luôn ngượng và coi chuyện nói điều đó ra là giả dối như chúng ta vẫn nghĩ? Vấn đề là lối sống và giáo dục, mà hình như từ lâu, người ta đã dạy con trẻ những điều này một cách máy móc và giáo điều trong những cuốn “Giáo dục công dân”, mà những tiết học “Giáo dục công dân” lại là được những người có trách nhiệm biến thành những giờ học buồn tẻ.

Trong xã hội này, thứ văn hóa cám ơn và xin lỗi đã không tồn tại, hoặc thực tế tồn tại không chân thực và bị lợi dụng. Người ta cám ơn không bằng lời nói mà bằng phong bì, và những kẻ mắc sai lầm nghiêm trọng chỉ nói xin lỗi một cách ráo hoảnh cho xong chuyện và rồi vẫn giữ cái ghế của mình.

Tuy nhiên tôi nghĩ, vẫn còn một nguyên nhân nữa là lâu nay, như một thói quen, thường thì chỉ có con cái xin lỗi hay cám ơn cha mẹ, người ít tuổi xin lỗi hay cám ơn người lớn tuổi, mà nhiều người lớn tuổi không chú ý tới việc cám ơn hay xin theo chiều ngược lại.

Trong giao tiếp xã hội, nhất là trong giao tiếp nơi công cộng, người lớn tuổi hơn ít khi nói lời xin lỗi hay cám ơn cho dù họ nhận được sự giúp đỡ, hay hành vi của họ gây phiền phức cho người khác. Các em nhỏ khi nhận được sự giúp đỡ hay sau khi mắc lỗi thường không ngần ngại nói lời xin lỗi hay cám ơn, nhưng càng lớn lên thì thói quen này dường như đã mất dần, đó là vì các em học nói lời cám ơn và xin lỗi không chỉ qua bài học giáo dục công dân(đạo đức) hoặc qua lời dạy bảo của cha mẹ, mà còn học trực tiếp qua tấm gương của những người lớn nửa?

Xin lỗi khi mình có lỗi là chuyện bình thường, và mỗi người có cách giải quyết lỗi lầm của mình khác nhau. Có người nhận sai lầm, xin lỗi rồi sửa sai; lại có người biết là sai lầm nhưng không dám nhận, hoặc nhận nhưng không chịu sửa và không hề biết nói lời xin lỗi. Biết nói và sử dụng lời cám ơn hay lời xin lỗi là biểu hiện của nhận thức, của việc thực hiện hành vi văn minh.

Ðể các lời nói thân thiện này trở thành thói quen trong đời sống hằng ngày, chúng ta cần nhận thức cụ thể hơn, để xử sự có văn hóa hơn trong giao tiếp. Biết nói lời cám ơn và xin lỗi một cách chân thành là một biểu hiện phẩm chất và trình độ văn hóa của mỗi người. Tất nhiên, nói như thế nhưng cũng phải loại trừ những lời cám ơn hay xin lỗi không thật lòng, để cho qua chuyện

Ngay từ khi còn nhỏ, chúng ta đã được dạy nói“cám ơn”khi có”người khác giúp ta việc gì hay cho ta thứ gì đó. Lời cám ơn sẻ làm người nghe cảm thấy vui hơn.
Rồi chúng ta cũng được dạy nói “xin lỗi” khi ta vô ý làm tổn thương đến ai đó, hay vô tình làm ảnh hưởng đến người khác. Lời xin lỗi được nói ra làm cho người được xin lỗi cũng cảm thấy thoải mái và dễ tha thứ hơn.

Tuy vậy bây giờ chúng ta thường có thói quen chỉ cám ơn khi đem lợi ích cho chính mình. Tôi nhớ một câu chuyện nho nhỏ về cách cám ơn . Đó là khi bạn được một người khác mời một thứ gì đó như ” Bạn có muốn một ly cafe không?”. Thường câu trả trả lời là “Không”(không có cám ơn), chỉ khi ta muốn thì mới nói “Có, cám ơn” trong khi đáng lẻ chúng ta nên nói “Không, tôi uống rồi, cám ơn bạn”

Ra đường hỏi đường bác xe ôm nhưng lại quên mất cám ơn khi đã biết đường, đánh rơi đồ vật trên đường người khác nhặt dùm lại quên cám ơn. Người quyền cao mà đức thấp thường dựa vào địa vị của mình và coi thường người khác. Họ không chấp nhận việc nói lời “cám ơn” với những người có địa vị thấp hơn mình. Hãy thử nhớ xem khi bạn vào một siêu thị chú bảo vệ dắt xe dùm bạn, bạn có “cám ơn” người ta không.

Nhiều bạn nghĩ đó là công việc của người ta, họ trả tiền để làm như vậy nhưng bạn lại quên là họ cũng đang giúp bạn đó thôi. Và còn rất nhiều trường hợp khác nữa. Nhiều người nghĩ những chuyện đó quá nhỏ nhặt nên không chú ý mà không biết lời “cám ơn” trong tình huống đó là cần thiết như thế nào.
Lời“xin lỗi” cũng vậy, khi lên xe bus vô tình bạn “đụng chạm” đến người khác, tuy rằng không ảnh hưởng nhiều lắm nhưng vẫn rất nhiều bạn “lờ đi” lời xin lỗi. Bạn vội vàng chạy đi đụng người ta làm rớt đồ của người ta rồi lờ đi và chạy luôn.

Ngày còn bé bạn được cha mẹ dạy nói “cám ơn – xin lỗi” nhưng càng lớn bạn lại càng quên những lời dạy dỗ ngày xưa. Lời “cám ơn – xin lỗi” tưởng rằng quá nhỏ bé nhưng đó cũng là một “kỹ năng sống, kỹ năng giao tiếp” mà chúng ta nên gìn giữ.

Hãy nói cám ơn khi ai đó giúp đỡ bạn và xin lỗi trước những sai lầm của bản thân bạn…dù cho người đó là ai, bình thường đến như thế nào đi chắng nữa.
Chẳng hạn khi đi đường va chạm nhau dù vô ý thôi, ứng xử hợp lý hợp tình nhất là người vi phạm phải xin lỗi người kia. Khi nhận được sự giúp đỡ, nên cám ơn để bày tỏ lòng biết ơn của mình và người lớn cần phải làm gương. Nói thì ai cũng cho là như vậy, nhưng thực tế nhiều khi lại không.

Nhiều người cho rằng người lớn không cần xin lỗi, cám ơn trẻ em. Đó là một sai lầm! Có những người lớn biết mình sai với con trẻ nhưng cậy thế mình lớn hơn, không những không xin lỗi mà còn lấn át theo kiểu “cả vú lấp miệng em”. Đôi khi ta còn phải chứng kiến cảnh có người thay vì “xin lỗi” lại sử dụng bạo lực.

Gần gủi nhất là tình trạng giao thông hiện nay, mỗi khi tham gia giao thông, do đường chật xe đông, người người chen chúc… rất dễ xảy ra va chạm, lời qua tiếng lại càng đẩy sự việc đi xa hơn. Nhưng nếu ai cũng sẳn sàng lời xin lỗi và cám ơn thì tôi chắc chắn mọi chuyện sẻ êm đẹp.

Những lời xin lỗi đúng chỗ, đúng lúc chắc chắn ít nhiều cũng làm dịu được cơn “nóng” trong đầu những người… nóng tính, dẫn tới có được những hành xử thân thiện, ngăn chặn được những câu chửi tục dẫn đến ẩu đả và nguy cơ “cái sảy nảy cái ung”, sự việc bé xé ra to…
Ông bà ta từ xưa đã dạy: Lời nói không mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau. Chỉ cần hai tiếng “xin lỗi” được nói lên từ miệng người mắc lỗi, cùng với một thái độ thân thiện (chẳng hạn đỡ người bị ngã dậy, nhặt giúp họ đồ khi ta vô ý đánh rơi…) thì chắc bao nhiêu bực tức trong đầu người kia sẽ được giải toả và thân thiện sẽ thay thế cho “mồi lửa chiến tranh” .

Đặc biệt cần những lời xin lỗi đúng chỗ, vì vừa tỏ ra là người văn minh lịch sự, vừa tự biết mình có lỗi để rút kinh nghiệm lần sau không tái phạm nữa.

Khi nhận được sự giúp đỡ của người khác (dù việc nhỏ nhặt nhất, là cấp dưới đối với cấp trên, hay trẻ em đối với người lớn…) thì cũng nên nói lời cám ơn. Những lời đó không nên bị coi là khách sáo, mà là sự thể hiện tấm lòng, tình cảm… giữa những con người với nhau. Tôi tin chỉ cần nói lời “cám ơn” mà không cần có “vật chất” kèm theo, ít nhiều mình cũng được đánh giá mình là người biết điều và không phải là kẻ vô ơn.

Với trẻ em, cần nhớ rằng: Khi người lớn lịch sự văn minh thì trẻ em sẽ văn minh lịch sự. Nếu người lớn là những tấm gương xấu, thì chắc chắn là trẻ em không thể ngoan được. Mà bây giờ, ai dám khẳng định 100% người lớn đều không “hư” nhỉ?

Có văng tục cãi lộn nhau không?

– có.

Có chen lấn nhau không?

– có.

Có bạo lực với nhau không?

– có…

Ngày trước, khi xảy ra bất đồng trong gia đình, người lớn thường cố gắng nói với nhau khi không có trẻ em ở đó. Ngày nay thường thấy hơn lại là cảnh những điều chẳng hay ho gì đó diễn ra ngay trước mặt con trẻ, không một chút e dè. Thế nên trẻ em ít dùng từ “cám ơn”, “xin lỗi” hơn trước cũng là phải. Không những cần dạy trẻ cám ơn khi được người khác giúp đỡ, mà người lớn cũng cần cám ơn con trẻ mỗi khi các em làm được một việc gì đó cho mình….

Lịch sự – văn minh không phải tự trên trời rơi xuống là có ngay, mà phải rèn luyện kiên trì, lâu dài mới có. Cần phải bắt đầu từ những việc làm cụ thể, tưởng là nhỏ mà ý nghĩa không nhỏ. Bởi thế, đưa những lời hay, ý đẹp trở lại với cuộc sống đời thường cũng là chuyện cần làm ngay với tất cả chúng ta…

Nhiều người nói với tôi, rằng nói những điều đó ra là một sự khách khí và đôi khi, giả tạo và ai cũng “ngài ngại”. Cái chính là thực lòng. Ừ, thì một phần sự thừa nhận ấy là đúng, nhưng tại sao con người ta không thể sống xã giao với nhau trong khi điều đó chẳng có gì là giả dối, tại sao chúng ta không thể biết nói lời cám ơn một ai đó và nhận lỗi một ai đó chỉ vì điều đó là nhỏ nhặt nhất, trong khi một cái thùng rác vẫn còn có dòng chữ “Cám ơn đã bỏ rác vào tôi”? Tôi vẫn tin là những ai đã không biết cám ơn và xin lỗi vì những điều nhỏ nhặt nhất sẽ không thể làm được những điều vĩ đại nhất.

Viết đến đây, tôi nhớ đến câu chuyện của Mahatma Gandhi khi ông ăn trưa trong một quán ăn bình dân, sau khi trả tiền ông nói với người phục vụ lời nói cám ơn, và người phục vụ tâm sự: “Thưa ông, tôi sẽ nhớ ông mãi vì hơn 25 năm phục vụ ở đây, tôi chưa bao giờ nghe ai nói cám ơn”.

——————-

5 giai đoạn trưởng thành của đàn ông, 2 chữ “trách nhiệm” và “nghĩa vụ” đi theo họ suốt cuộc đời

Lúc tuổi thơ, đàn ông có tên là hy vọng, khi thiếu niên là mong đợi… làm người đã khó, làm đàn ông lại càng khó hơn chỉ bởi vì 2 chữ “trách nhiệm” và “nghĩa vụ”.

Mỗi giai đoạn trưởng thành người đàn ông đều gắn liền với một cái tên.

Lúc tuổi thơ tên là Hy vọng, lúc thiếu niên tên là Mong đợi, lúc thanh niên tên là Kỳ vọng, thời trung niên tên là Trách nhiệm, và về già tên là Thăng trầm. Cũng có thể khi chúng ta già, thăng trầm không phải do tuổi tác, mà là do bạn có một con tim đã trải qua bao sóng gió gian nan.

Là đàn ông, khi bạn mang trên mình niềm Mong đợi thì đó là lúc bạn phải mang cặp sách lên, và cũng có thể phải đeo thêm một cặp kính dày. Nhưng liệu có ai nhớ rằng, đó cũng là lúc bạn đã mất đi một phần niềm vui của tuổi thơ.

Và rồi chả dễ dàng gì đến được ngày bạn trưởng thành, lập gia đình, gánh nặng trên vai bạn lại nặng hơn rất nhiều lần, bởi muốn vợ con có một cuộc sống sung túc không phải là điều dễ dàng, và càng vất vả hơn khi bạn còn phải vừa là người con hiếu thảo, vừa là người chồng người cha có trách nhiệm.

Là đàn ông, đặc biệt khi là một người đàn ông tài hoa, hàng ngày bạn đi mưa về gió, chịu vẻ mặt lạnh lùng của cấp trên, sự bài xích của đồng nghiệp, lại còn phải đối diện với sự không thấu hiểu của bạn bè, người thân, liệu bạn có mệt, có đau lòng, có muốn khóc không?

Thế nhưng, bạn biết rằng mình không được khóc, ít nhất là bạn không được khóc trước mặt vợ con, bởi vì bạn biết được rằng bạn là chỗ dựa của họ, và bởi vì bạn biết được rằng dù cơ thể bạn có yếu ớt cỡ nào, bạn cũng phải làm cho họ cảm thấy có thể yên tâm dựa dẫm vào bạn.

Nhu cầu của cuộc sống, cũng như sự so sánh trong xã hội khiến những người đàn ông luôn xoay vòng vòng như những con quay, không lúc nào được ngơi nghỉ. Có thể bạn không phải là quá kiên cường, thế nhưng bạn phải làm cho mình vững chãi giống như một ngọn núi, dùng sự dũng cảm, cứng rắn của bạn để ngăn chặn các cơn mưa bão. Có lẽ tình cảm của bạn không sâu thẳm như đại dương, nhưng bạn phải có một trái tim bao la như biển cả để chứa đựng được tất cả mọi thứ, kể cả những thứ không thuộc về bạn.

Là một người đàn ông, bạn phải gánh rất nhiều trách nhiệm và nghĩa vụ. Vì sự nghiệp, dù có bận rộn, có mệt mỏi cũng phải chịu đựng. Vì gia đình, dù có tủi thân, có mệt cũng phải cố gắng. Bởi vì bạn là một người đàn ông, nên những nỗi khổ trong lòng bạn chỉ có thể tự mình nếm trải.

Là một người đàn ông, bạn dùng lòng dũng cảm và trí tuệ của mình để chiến thắng thế giới, sử dụng tài năng và năng lực của bạn để đổi lấy những tràng vỗ tay, bạn có thể nhìn xa trông rộng, có thể vạch ra chiến lược lâu dài. Tuy nhiên, bạn không thể ngăn chặn những dấu vết của sự vất vả khắc lên khuôn mặt bạn , không thể thay đổi màu sắc của tháng năm nhuộm lên mái tóc bạn.

Là một người đàn ông, bạn vừa vĩ đại lại vừa bình thường, bạn giấu cảm xúc sâu tận đáy lòng. Trong cuộc sống, bạn dùng cả cuộc đời để gánh vác những gánh nặng của trách nhiệm và đạo nghĩa, dùng sự im lặng, sự chân thành bươn trải những thăng trầm mà cuộc sống đem lại.

Thế nên, các chị em, hãy yêu mến và trân trọng người đàn ông của mình, dùng sự yêu thương sưởi ấm trái tim họ, cho họ một bờ vai dựa dẫm để ngơi nghỉ, đừng để gánh nặng làm còng lưng họ.

Just for men – Đàn ông +

Loading...
Chia sẻ